"این آمار خودش موید است درباره همه مسائل"
دیشب وقتی آمار پیامهای کوتاه برنامه نود به مرز دو میلیون نزدیک میشد فردوسیپور با گفتن این جمله حرف دلش را زد.
دو میلیون وصد و سی هزار(۲۱۳۰۰۰۰) پیام کوتاه رکورد جدیدی در برنامه نود و تاریخ صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران است؛ همچنین رکورد ۱۲۰۰پیامکوتاه در ثانیه نیز رکورد سرسامآوری است که تنها برنامهای چون نود و مجری چون عادل فردوسیپور قادر به خلق آن است. رکورد طوری بود که در تمام طول برنامه عادل حواسش به نتایج بود و این نتایج را قابل ثبت در کتاب رکوردهای گینس دانست. 
بهنظر میرسید برخلاف هفته گذشته که تلخترین برنامه نود پخش شد، این هفته مسئولین صدا و سیما با هوشمندی دست فردوسیپور را در صحبتکردن و طرح سوال مسابقه پیامکوتاه باز گذاشتند تا مردم خود درباره این برنامه قضاوت کنند.
البته فردوسی پور با ادبیات خاص خودش به این شکل پاسخ کسانی را داد که در نتایج برنامه نود شبهه وارد می کنند: "در صورتی که افرادی شک و شبههای در مورد این پیامکها دارند، نود میتواند ریز تمام شماره تلفنها را در اختیار این افراد قرار دهد؛ افرادی هستند که ممکن است بیکار باشند و علیرغم داشتن چند مسئولیت مختلف، این وقت را داشته باشند که به بررسی تمام این یک میلیون شماره بپردازند...."
که مردم هم با اکثریت قاطع 97درصدی رویکرد برنامه نود را تایید کردند.
حاشیه سیاسی: در جریان کمپین 5میلیون پیامکوتاه برنامه هفته گذشته عدهای از شبکههای سود جو(مثل بیبیسی فارسی و...) با سوء استفاده از شرایط پیشآمده قصد داشتند بهرهبرداری سیاسی خود را انجام دهند؛ اما در این برنامه فردوسیپور به صراحت از طرف خودش و برنامهاش از آنها اعلام برائت کرد تا آنها نتوانند از آب گلآلود ماهی بگیرند.
حاشیه علمی: در این برنامه و برنامههای قبلی مشاهده شد که پس از مدتی آمار پیام کوتاه به مقدار خاصی میرسد و از آن به بعد این نتایج ثابت میماند. این امر اصول روش نمونهگیری که در رشته آمار میباشد را تایید میکند. در نمونهگیری با انتخاب تصادفی تعدادی از جامعه و بررسی آنها در مورد کل جامعه استنباط میکنیم؛ مثلاً در همین برنامه برای بدستآوردن نظر مردم نظر همان 200هزار نفر اول( و حتی کمتر از آن) کافی بود تا نظر کل بینندگان را از روی آن پیشبینی کنیم.
البته انتخاب 200هزار نفر اولی که پیامکوتاه فرستادند تصادفی نبوده اما میتوان به صورت تقریبی نمونه بودن آنها را پذیرفت چرا که نمایندهای از جامعه بودند که ویژگیهای جامعه اصلی(2میلیون) را داشتند.
نمونهگیری به روشهای مختلفی انجام میشود، تفاوت در روشهای نمونهگیری در سه عامل است: 1- تعداد نمونه انتخابی از جامعه اصلی، 2- چگونگی انتخاب و گزینش نمونهها از جامعه اصلی، 3- فرمولها و روابط تعمیم نتایج به جامعه اصلی؛ انواع نمونهگیری بدین شرح است:
1-نمنهگیری تصادفی ساده(Simple Random Sampling): سادهترین نوع نمونهگیری که به دلیل دقت کم به ندرت استفاده میشود اما پایه دیگر روشهاست. که به دو روش با جایگذاری و بدون جایگذاری انجام میشود؛ که دقت روش بدون جایگذاری(SRSWO) بیشتر است.
2-نمونهگیری طبقهبندی(stratification): که برای کاهش تغییرات جامعه، جامعه را به طبقاتی تقسیم میکنیم که تغییرات در داخل طبقات کم باشد اما در بین طبقات زیاد باشد. که به دو روش تخصیص متناسب و نیمن انجام میشود، که دقت نتایج در روش تخصیص نیمن(Neyman's assignment) بیشتر است.
3- نمونهگیری خوشهای(Cluster sampling): در این روش همانطور که از اسمش پیداست به صورت خوشهای عمل میکنیم مثلاً میخواهیم در کشورمان در مورد موضوعی نمونهگیری کنیم، گشور را به چهار قسمت تقسیم میکنیم. مثلاً در یک قسمت استان اصفهان، یزد، کرمان و مرکزی قرار دارند، حال از میان اینها یک استان را انتخاب میکنیم و در آن استان از میان شهرهای مختلف یک شهر را انتخاب میکنیم و... . در روش نمونهگیری خوشهای تعداد نمونه انتخابی کمتر از روشهای دیگر است(به دلیل صرفهجویی در هزینه و زمان و...) اما این تعداد نمونه کم بعضاً سبب میشود نتایج درستی بدست نیاید
4- نمونهگیری سیستماتیک
در همه روشها تعمیم نتایج به جامعه با احتمال خاصی مشخص میشود. مثلاً آماردانان میگویند با احتمال 95درصد، موافقان رویکرد برنامه نود در بازه 93درصد تا 99درصد هستند.
در نمونهگیری هرچه تعداد نمونه کمتر باشد بهتر است چون در هزینه، وقت و... صرفهجویی میشود اما از طرفی باید بدانیم که هر چه تعداد نمونه بیشتر باشد، دقت نتایج بیشتر خواهد بود؛ بنابراین هنر یک آماردان این است که با تعداد کمی نمونه انتخاب کند اما این نمونهها را طوری انتخاب کند که نماینده درستی از جامعه باشند تا بتوان ویژگیهای جامعه را از روی آنها برآورد کرد.(ببخشید طولانی شد!)
حاشیه علمی۲- رکوردهایی در کتاب گینس ثبت میشود که در هنگام رکوردگیری نمایندههایی از گینس در محل حضور داشته باشند و خود از نزدیک بر امور نظارت کنند، و همینطوری که رکوردی زده شد نمیشه گفت آنها ثبتش کنند.
+ راقم اين سطور محمدرضا در سه شنبه هشتم بهمن 1387 و ساعت
12:31 |
